در دنيا گونه هاي متعددي عقرب وجود دارد كه فقط تعداد اندكي از آنها براي انسان خطرناك هستند. بيش از نود درصد از عقرب گزيدگي ها در دست روي مي دهد و كودكان نيز بيشتر در معرض عقرب زدگي هستند.

توجه داشته باشيد بيشترين عقرب هاي سمي ايران در مناطق كويري نزديك كاشان زندگي مي كنند.نوع ديگر عقرب خطرناكي به نام گارديم در استان خوزستان وجود دارد . 

انواع عقرب های شایع در ایران:

 

 

 * عقرب زرد کوچک با دم راست 

 

 

 

 

 

 

 

*عقرب زرد کوچک با دم خمیده

 

 

علايم و نشانه هاي عقرب زدگي:

درد و سوزش

تاول و قرمزي پوست

تورم در حال پيشرفت

تهوع و استفراغ

آبريش از دهان

اختلال رواني

بي حسي و گزگز انگشتان

بي اختياري ادرار و مدفوع

تشنج

 

 

اقدامات اوليه در عقرب گزيدگي:

 

- ارزيابي صحنه حادثه ، كنترل علايم حياتي مصدوم ، ABC و ...

 

- بي حركت نگه داشتن مصدوم و ثابت كردن عضو گزيده  ، خارج كردن ساعت و زيور آلات مصدوم

 

- كمپرس سرد

 

 

نكته: از گذاشتن يخ به طور مستقيم بر روي اندام خودداري فرماييد

 

 

- در صورت نزديك بودن به مركز درماني بهتر است بدون فوت وقت مصدوم را به آن جا انتقال دهيد.

 

-  استفاده از پمپ مكنده در صورت در دسترس بودن ( اكستراكتور)

 

-  تجويز اكسيژن در صورت لزوم و انتقال به مراكز درماني

در مورد بريدن و مكيدن محل زخم با دهان توافق نظر وجود ندارد . بعضي صاحب نظران با اين كار مخالف هستند و عده اي استفاده از اين روش را مجاز مي دانند .

در برخي از كتب بستن بالاي محل گزش با هدف تاخير در جذب سم توصيه شده است . براي اين كار بايد :
1-  از پارچه , باند يا يك وسيله ي مناسب ديگر با عرض حداقل چهار تا پنج سانتي متر استفاده كنيد .

2-  پارچه , باند يا وسيله مورد نظر را حدود پنج سانتي متر بالاتر از محل گزش ( يعني قسمتي از اندام كه به تنه مصدوم نزديك تر است ) ببنديد .

3-  پارچه يا باند بايد به حدي محكم بسته شود كه تنها باعث كندشدن جريان لنف و خون سياهرگي در اندام مربوطه گردد . توجه داشته باشيد كه اين كار به هيچ وجه نبايد باعث اخلال در جريان خون سرخرگي اندام مبتلا گردد . به اين منظور , پارچه يا باند بايد به صورتي بسته شود كه يك انگشت به راحتي از زير آن عبور كند و همچنين باعث قطع نبض در نقاط انتهايي اندام مبتلا نگردد.

توجه : در صورت نزديك بودن مراكز درماني بهتر است بدون فوت وقت و انجام اقدامات اضافي مصدوم را هر چه سريعتر به مراكز درماني منتقل كنيد .

گزيدگي عقرب در افراد پير , كودكان , نوزادان و افراد مصدوم خطرناك تر است . همچنين اگر گزش متعدد يا نزديك سر و صورت يا گردن مصدوم باشد , خطرناك تر از گزش اندام ( دست و پا ) خواهد بود . به ياد داشته باشيد كه علايم گزيدگي با عقرب " گارديم " در ابتدا بسيار خفيف و ناچيز است و همين مسئله اغلب باعث عدم مراجعه به موقع فرد به مراكز درماني مي گردد . اما مراجعه به مراكز درماني لازم و ضروري است و تاخير مي تواند منجر به بروز علايم مختلف مسموميت , از بين رفتن بافت هاي بدن در محل گزش يا حتي در موارد شديد منجر به مرگ فرد گردد .

 

 

 

 

 

* عقرب سیاه بزرگ